{"id":849,"date":"2020-03-19T20:48:24","date_gmt":"2020-03-19T19:48:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sztukaistyl.pl\/?p=849"},"modified":"2020-05-14T09:31:02","modified_gmt":"2020-05-14T07:31:02","slug":"janusz-interesuje-mnie-czlowiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sztukaistyl.pl\/?p=849","title":{"rendered":"Janusz: interesuje mnie cz\u0142owiek"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Najbardziej interesuje mnie cz\u0142owiek i jego problemy, a tym co mnie najbardziej inspiruje jest \u017cycie. Zar\u00f3wno moje, jak i napotykanych ludzi \u2013 m\u00f3wi Janusz J\u0119drzejowski, rze\u017abiarz rodem z Zakopanego, kt\u00f3ry przyznaje, \u017ce jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas, tak i on, pierwszy kontakt ze sztuk\u0105 mia\u0142 poprzez bywanie w ko\u015bciele.
\u2013 Zawsze du\u017ce wra\u017cenie robi\u0142y na mnie figury i obrazy \u015bwi\u0119tych, z Chrystusem ukrzy\u017cowanym na czele. Na przyk\u0142ad o\u0142tarz Wita Stwosza w krakowskim Ko\u015bciele Mariackim, dos\u0142ownie i w przeno\u015bni, powali\u0142 mnie na kolana \u2013 wyznaje dodaj\u0105c, \u017ce wa\u017cne by\u0142y te\u017c lektury. W tym kolorowa \u201eEncyklopedia Powszechna\u201d, jak\u0105 dosta\u0142 pod choink\u0119.
\u2013 W niej to zobaczy\u0142em \u201eP\u0142on\u0105c\u0105 \u017cyraf\u0119\u201d Salvadora Dali i \u201eOgr\u00f3d rozkoszy ziemskich\u201d Hieronima Boscha, uznanego w XX wieku za prekursora surrealizmu.
Oczywi\u015bcie nie wiedzia\u0142 wtedy, \u017ce to surrealizm, ale takie spojrzenie na \u015bwiat i sztuk\u0119 jest mu bliskie za\u015b tego typu przedstawienia wywar\u0142y i nadal wywieraj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Dla J\u0119drzejowskiego tworzenie to przede wszystkim bazowanie na wyobra\u017ani.
\u2013 A Dali i Bosch mieli j\u0105 na pewno \u2013 przyznaje opowiadaj\u0105c, \u017ce jako dziecko zaczytywa\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnego rodzaju ba\u015bniach, a w wieku m\u0142odzie\u0144czym w fantastyce naukowej. \u2013 Wtedy te\u017c podj\u0105\u0142em pierwsze pr\u00f3by rysunkowo-malarskie, a po zdaniu egzaminu do Liceum Plastycznego, pr\u00f3by rze\u017abiarskie oparte g\u0142\u00f3wnie na w\u0142asnej wyobra\u017ani, kt\u00f3re kontynuowa\u0142em studiuj\u0105c w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. I tak to trwa do dzisiaj.
J\u0119drzejowski jest absolwentem Pa\u0144stwowego Liceum Sztuk Plastycznych imienia Antoniego Kenara w Zakopanem, w kt\u00f3rym dzi\u015b pracuje jako nauczyciel rze\u017aby i meblarstwa. Studiowa\u0142 te\u017c w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, specjalizacja: rze\u017aba. Dyplom obroni\u0142 w pracowni profesora J\u00f3zefa Murzyna.
\u2013 Tworz\u0119 g\u0142\u00f3wnie w drewnie i metalu \u2013 m\u00f3wi oprowadzaj\u0105c po swojej zakopia\u0144skiej pracowni, w kt\u00f3rej powstaj\u0105 jego rze\u017aby, a tak\u017ce ich odlewy wykonywane metod\u0119 na tracony wosk. To stara metoda opisana jeszcze przez Teofila Prezbitera, w s\u0142ynnym trzytomowym traktacie, znanym jako \u201e\u015aredniowieczny zbi\u00f3r przepis\u00f3w o sztukach rozmaitych\u201d. Technika by\u0142a zreszt\u0105 stosowana mi\u0119dzy innymi przez Benvenuto Celliniego \u2013 autora s\u0142ynnej solniczki.
\u2013 Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest dla mnie rodzajem samopoznania, aktem wykraczania poza ja, poszukiwaniem prawdy, nieprzepartym d\u0105\u017ceniem i jedyn\u0105 drog\u0105 ku niej \u2013 m\u00f3wi artysta, dla kt\u00f3rego rze\u017abiarstwo jest nieuj\u0119t\u0105 w ramy, swobodn\u0105 ekspresj\u0105, w trakcie kt\u00f3rej poprzez symbole i alegorie objawia si\u0119 jego w\u0142asny, wewn\u0119trzny \u015bwiat.
\u2013 Pami\u0119\u0107 i wyobra\u017ania, a w\u0142a\u015bciwie wyobra\u017ania pami\u0119ci, to podstawowe elementy mojej tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 dodaje i cytuje s\u0142owa Nikosa Kazantzakisa, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce \u201ewspomnienia s\u0105 jedynym rajem, z kt\u00f3rego nie mo\u017cemy zosta\u0107 wyp\u0119dzeni\u201d. Janusz J\u0119drzejowski do tego Raju, doda\u0142by jeszcze wyobra\u017ani\u0119.
Realistyczna forma rze\u017abiarska jego kompozycji, oparta na figurze ludzkiej, zgodna jest z widzeniem \u015bwiata artysty.
\u2013 Widz\u0119 \u015bwiat przede wszystkim poprzez uwik\u0142anego we\u0144 cz\u0142owieka – przyznaje. Rze\u017abiarz, kt\u00f3ry jak wielu innych odczuwa nieprzepart\u0105 potrzeb\u0119 tworzenia postaci ukszta\u0142towanej na wz\u00f3r i podobie\u0144stwo swoje. \u2013 Tak\u0105 potrzeb\u0119 cz\u0142owiek odczuwa\u0142 praktycznie ju\u017c od zarania dziej\u00f3w, wyr\u0119czaj\u0105c niejako, czy te\u017c powtarzaj\u0105c, dzie\u0142o Stw\u00f3rcy \u2013 opowiada J\u0119drzejowski t\u0142umacz\u0105c, \u017ce pocz\u0105tki takiej sztuki znacznie wyprzedzaj\u0105 znane nam czasy historyczne, pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w odleg\u0142ych epokach kultur pradziejowych.
\u2013 Cz\u0142owiek pierwotny rytowa\u0142 i rysowa\u0142 w skalnych grotach symboliczne postaci ludzi i zwierz\u0105t, by je sobie przyw\u0142aszczy\u0107, \u201ezakl\u0105\u0107\u201d, ob\u0142askawi\u0107 i zdoby\u0107 przez takie w\u0142a\u015bnie dzia\u0142anie \u2013 wyja\u015bnia artysta, dodaj\u0105c, \u017ce cz\u0142owiek zawsze rze\u017abi\u0142 te\u017c i ciosa\u0142 pe\u0142noplastyczne figury wyobra\u017caj\u0105ce to, czego po\u017c\u0105da\u0142: \u017cyciodajna si\u0142\u0119, zwyci\u0119sk\u0105 walk\u0119, seksualno\u015b\u0107 i p\u0142odno\u015b\u0107, a mo\u017ce i obraz b\u00f3stwa? Ustala\u0142 on te\u017c w\u0142asn\u0105 kategori\u0119 pi\u0119kna o czym \u015bwiadcz\u0105 cho\u0107by wykopane z ziemi rze\u017abione w ciosach s\u0142onia lub mamuta figurki kobiet z Gagarino (ok. 21-20 tys. lat p.n.e.), wapienne figurki Wenus z Lespugue (ok. 26-24 tys. lat p.n.e.) czy Wenus z Willendorfu (ok. 30 tys. p.n.e.). \u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce moje postaci r\u00f3wnie\u017c wpisuj\u0105 si\u0119 w t\u0119 wielowiekow\u0105 tradycj\u0119 \u2013 m\u00f3wi J\u0119drzejowski dodaj\u0105c, \u017ce tworz\u0105c rze\u017aby postaci stara si\u0119 tak\u017ce wnikn\u0105\u0107 w psychik\u0119 i spos\u00f3b rozumowania tworzonych przeze mnie os\u00f3b.
\u2013 Pr\u00f3buj\u0119 spojrze\u0107 ich oczami na otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat, co ma niew\u0105tpliwie wp\u0142yw na form\u0119 w jakiej je przedstawiam \u2013 wyznaje artysta t\u0142umacz\u0105c, \u017ce cho\u0107 nie portretuje konkretnych ludzi, to uk\u0142ad i kompozycja postaci oparte s\u0105 na obserwacji i tym, co pozosta\u0142o w jego pami\u0119ci.
\u2013 Staram si\u0119, aby moje figury by\u0142y syntez\u0105 cech charakterystycznych dla danej postaci. Du\u017cy nacisk k\u0142ad\u0119 tak\u017ce na utrwalenie danego modela lub zjawiska w taki spos\u00f3b, jak go widzia\u0142em lub wyobrazi\u0142em sobie, w danej chwili. Uchwyci\u0107 konkretny moment, dynamik\u0119, znale\u017a\u0107 wyraz, impresj\u0119 danej formy, a przede wszystkim odda\u0107 subiektywizm w jej postrzeganiu. To podstawowe problemy z jakimi si\u0119 zmagam w procesie tworzenia \u2013 m\u00f3wi artysta, dla kt\u00f3rego inspiracj\u0105 jest otaczaj\u0105cy \u015bwiat zewn\u0119trzny i wewn\u0119trzny. Ich zderzenie, czy raczej wymieszanie, znajduje odbicie w konkretnej mojej kompozycji rze\u017abiarskiej.
J\u0119drzejowski przyznaje, \u017ce ogl\u0105danie dzie\u0142 innych tw\u00f3rc\u00f3w nie inspiruje go do stworzenia czego\u015b podobnego, lub nawi\u0105zania dialogu.
\u2013 Bardziej inspiruj\u0105c\u0105 dla mnie rzecz\u0105 jest przeczytany wiersz, ksi\u0105\u017cka czy te\u017c zas\u0142yszany przypadkiem tekst piosenki \u2013 m\u00f3wi i podkre\u015bla, \u017ce nie interesuje go \u015bciganie si\u0119 z innymi rze\u017abiarzami, bo przecie\u017c ka\u017cdy ma sw\u00f3j \u015bwiat.
\u2013 Nie ma r\u00f3wnie\u017c dla mnie znaczenia, czy dane dzie\u0142o wykona\u0142 bardzo znany czy te\u017c bardzo nieznany artysta. Je\u015bli dana praca w jaki\u015b spos\u00f3b przykuwa moj\u0105 uwag\u0119, dostarcz wzrusze\u0144 lub prowokuje do refleksji, to nazwisko autora jest bez znaczenia, bo nie \u201ewielko\u015b\u0107\u201d nazwiska \u015bwiadczy o wielko\u015bci dzie\u0142a \u2013 m\u00f3wi i cytuje my\u015bl Josefa \u010capka, malarza i autora ksi\u0105\u017cek dla dzieci, brata Karela \u010capka: \u201eNie mistrzostwo, ale tajemniczo\u015b\u0107, jest tym co czyni dzie\u0142o artystycznie wielkim\u201d
Przyznaje jednak, \u017ce na pewno ogl\u0105danie w m\u0142odo\u015bci dzie\u0142 sztuki, obudzi\u0142o w nim ch\u0119\u0107 tworzenia.
Artysta mieszka i pracuje w Zakopanem, a swoje rze\u017aby wykonane w drewnie i metalu prezentowa\u0142 dotychczas w Niemczech, Francji, Austrii, W\u0142oszech, Portugalii i S\u0142owacji. <\/p>\n\n\n\n

Kontakt: jedrzejowski@interia.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n